Cập nhật lần cuối:
Thẻ tín dụng cho phép bạn chi tiêu trước bằng tiền của ngân hàng và trả lại sau, trong một hạn mức ngân hàng cấp. Dùng đúng cách, bạn có thể không mất đồng tiền lãi nào, lại được hoàn tiền hay tích điểm. Dùng sai cách, đây là một trong những khoản vay đắt nhất bạn có thể gặp. Bài này giải thích thẻ tín dụng hoạt động thế nào, các mốc thời gian quyết định bạn có bị tính lãi hay không, và những khoản phí cần để ý trước khi mở thẻ.
Thẻ tín dụng khác thẻ ghi nợ thế nào
Thẻ ghi nợ (thẻ ATM, thẻ debit) trừ tiền thẳng vào tài khoản của bạn: có bao nhiêu tiêu bấy nhiêu. Thẻ tín dụng thì khác, mỗi lần quẹt thẻ là bạn đang vay ngân hàng một khoản ngắn hạn. Cuối kỳ, ngân hàng gửi sao kê tổng hợp số tiền bạn đã tiêu và bạn phải trả lại trước một hạn nhất định.
- Hạn mức tín dụng: số tiền tối đa bạn được tiêu, ngân hàng xét dựa trên thu nhập, lịch sử tín dụng và tài sản đảm bảo (nếu có).
- Lịch sử tín dụng: việc bạn trả đúng hạn hay chậm hạn được ghi nhận tại Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) và ảnh hưởng tới các lần vay sau.
- Lãi suất: chỉ phát sinh khi bạn không trả hết dư nợ đúng hạn, hoặc khi rút tiền mặt từ thẻ.
Ba mốc thời gian quyết định bạn có mất lãi hay không
Muốn dùng thẻ tín dụng không mất lãi, bạn cần nắm ba mốc: ngày giao dịch, ngày sao kê và hạn thanh toán.
- Ngày giao dịch: ngày bạn quẹt thẻ hoặc thanh toán online.
- Ngày sao kê: ngày ngân hàng chốt toàn bộ giao dịch trong kỳ (thường là một ngày cố định mỗi tháng) và tính ra số tiền bạn phải trả.
- Hạn thanh toán: ngày cuối cùng bạn phải trả, thường cách ngày sao kê khoảng 15 đến 25 ngày tuỳ ngân hàng.
Ví dụ: thẻ có ngày sao kê là ngày 20 hằng tháng, hạn thanh toán là ngày 5 tháng sau. Một khoản chi ngày 21/3 sẽ nằm trong sao kê ngày 20/4 và bạn có tới ngày 5/5 để trả, tức khoảng 45 ngày không lãi. Nhưng một khoản chi ngày 19/4 cũng nằm trong sao kê ngày 20/4 và cũng phải trả trước ngày 5/5, nên bạn chỉ có khoảng 16 ngày. Vì vậy con số “miễn lãi tới 45 ngày” hay “tới 55 ngày” mà ngân hàng quảng cáo là thời gian tối đa, không phải lúc nào cũng có.
Khi nào được miễn lãi, khi nào bị tính lãi
Bạn được miễn lãi cho các giao dịch mua sắm khi trả toàn bộ dư nợ trên sao kê trước hạn thanh toán. Nếu chỉ trả một phần, nhiều ngân hàng tính lãi trên toàn bộ dư nợ của kỳ đó kể từ ngày phát sinh từng giao dịch, chứ không chỉ trên phần bạn còn thiếu. Cách tính cụ thể khác nhau giữa các ngân hàng, nên hãy đọc mục “phương pháp tính lãi” trong điều khoản sử dụng thẻ.
Lãi suất thẻ tín dụng ở Việt Nam thường cao hơn hẳn vay tiêu dùng có tài sản đảm bảo, phổ biến trong khoảng 20% đến hơn 30%/năm. Để hình dung: với dư nợ 10 triệu đồng và lãi suất 30%/năm, chỉ 30 ngày tiền lãi đã vào khoảng 246.575 đồng (10.000.000 x 30% / 365 x 30).
Thanh toán tối thiểu: tránh được phạt, không tránh được lãi
Sao kê luôn có hai con số: tổng dư nợ và số tiền thanh toán tối thiểu (thường là vài phần trăm dư nợ). Trả mức tối thiểu giúp bạn không bị tính phí chậm thanh toán và không bị ghi nhận nợ quá hạn, nhưng phần dư nợ còn lại vẫn bị tính lãi. Nếu tháng nào cũng chỉ trả tối thiểu, khoản nợ sẽ kéo dài rất lâu và tổng tiền lãi có thể vượt xa số tiền bạn đã tiêu ban đầu.
Các khoản phí thường gặp
- Phí thường niên: thu mỗi năm một lần, kể cả khi bạn ít dùng thẻ. Nhiều thẻ miễn phí năm đầu hoặc miễn phí nếu bạn chi tiêu đủ một mức nhất định trong năm.
- Phí chậm thanh toán: khi bạn không trả đủ số tiền tối thiểu trước hạn, thường tính theo phần trăm số tiền chậm trả, có mức tối thiểu.
- Phí rút tiền mặt: rút tiền mặt từ thẻ tín dụng thường mất phí khoảng vài phần trăm số tiền rút và bị tính lãi ngay từ ngày rút, không có thời gian miễn lãi. Ví dụ rút 5 triệu đồng với phí 4% là mất 200.000 đồng ngay lập tức, chưa kể khoảng 82.192 đồng tiền lãi nếu 20 ngày sau mới trả với lãi suất 30%/năm.
- Phí chuyển đổi ngoại tệ: khi thanh toán bằng ngoại tệ, đi du lịch nước ngoài hoặc mua trên website nước ngoài, thường vài phần trăm giá trị giao dịch.
- Phí vượt hạn mức, phí cấp lại thẻ, phí trả góp: tuỳ ngân hàng, xem trong biểu phí.
Chậm trả ảnh hưởng thế nào tới lịch sử tín dụng
Ngân hàng báo cáo tình trạng trả nợ của bạn lên CIC. Theo quy định phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước, khoản nợ quá hạn từ 10 ngày đã bị xếp vào nhóm 2 (nợ cần chú ý), và quá hạn từ 91 ngày trở lên bị coi là nợ xấu. Một lần nợ xấu có thể khiến bạn khó vay mua nhà, mua xe hay mở thẻ mới trong nhiều năm. Nếu biết mình sắp không trả kịp, hãy chủ động gọi ngân hàng để được hướng dẫn thay vì im lặng.
Cách dùng thẻ tín dụng có lợi cho bạn
- Cài trích nợ tự động toàn bộ dư nợ từ tài khoản thanh toán, để không bao giờ quên hạn.
- Chỉ tiêu bằng thẻ những gì bạn chắc chắn trả hết được trong tháng. Hãy coi thẻ tín dụng là công cụ thanh toán, không phải nguồn tiền thêm.
- Không rút tiền mặt từ thẻ tín dụng, trừ khi thật sự khẩn cấp.
- Với món đồ lớn, mua ngay sau ngày sao kê để có thời gian miễn lãi dài nhất.
- Tận dụng hoàn tiền và ưu đãi, nhưng đừng chi thêm chỉ để đạt ưu đãi.
- Giữ mức sử dụng thấp so với hạn mức và kiểm tra sao kê hằng tháng để phát hiện giao dịch lạ.
- Không bao giờ đọc mã OTP hay gửi ảnh thẻ cho người khác, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.
Ai nên mở thẻ tín dụng
Thẻ tín dụng phù hợp với người có thu nhập ổn định, có kỷ luật chi tiêu và muốn xây dựng lịch sử tín dụng tốt để vay vốn sau này. Nếu bạn hay chi tiêu theo cảm xúc, thu nhập chưa ổn định, hoặc đang có nợ khác chưa trả được, hãy cân nhắc dùng thẻ ghi nợ trước.
Câu hỏi thường gặp
Không dùng thẻ tín dụng có mất phí không?
Có thể có. Phí thường niên thường vẫn được thu dù bạn không dùng thẻ, trừ khi thẻ thuộc loại miễn phí hoặc bạn đạt điều kiện miễn phí. Nếu không còn nhu cầu, hãy yêu cầu huỷ thẻ và xác nhận đã tất toán.
Trả trước hạn thanh toán có được không?
Được, và nên làm. Bạn có thể trả bất cứ lúc nào trong kỳ, trả sớm không mất phí và giúp hạn mức khả dụng được phục hồi.
Mở nhiều thẻ tín dụng có ảnh hưởng gì không?
Mỗi lần đăng ký, ngân hàng sẽ tra cứu thông tin của bạn trên CIC. Đăng ký quá nhiều thẻ trong thời gian ngắn có thể khiến ngân hàng đánh giá bạn rủi ro hơn. Hãy chọn một hai thẻ phù hợp nhất với thói quen chi tiêu của mình.
Thông tin trong bài chỉ để tham khảo, không phải tư vấn tài chính cho trường hợp riêng của bạn. Phí và lãi suất thay đổi theo từng ngân hàng và từng thời điểm, hãy xem biểu phí chính thức trước khi đăng ký.